دو فرصت مغتنم در دل هر سختی­ و بلا

پایگاه خبری کارنامه فردا، یادداشت به قلم سرکار خانم دکتر زهرا سادات حسینی استاد حوزه و دانشگاه و پژوهشگر علوم دینی با موضوع: دو فرصت مغتنم در دل هر سختی و بلا

از ابتدای آفرینش این جهان و آغاز زندگی بشر، همواره قانون­ های تغییر­ناپذیری در زندگی فردی و اجتماعی ما انسانها وجود داشته که در نگرش دینی، از آن به عنوان سنت­ های الهی یاد می­ شود. این سنت­ها با دو ویژگی­ همیشگی و همگانی بودن، در طول تاریخ برای همه افراد بشر وجود داشته و همواره براساس مصلحت امت­ ها و عملکرد آنها جریان داشته است. قرآن کریم می­ فرماید:” لَقَد خَلقنَا الانسانَ فی کَبَد” ( بلد، ۴ ) همانا انسان را در رنج و سختی آفریدیم. در این آیه شریفه علاوه بر آن که به عمومیت ابتلاء در نوع بشر تصریح  شده است، به آزمایش نمودن بعضی از پیامبران الهی و قوم آنها هم اشاره کرده تا قوت قلب و تسکینی باشد برای همگان تا بتوانند همچون ایشان از آزمایش الهی سربلند بیرون آیند.

معمولاً حساسیت و عکس ­العمل افراد نسبت به رنج و بلا بیشتر از حال رفاه و برخورداری است؛ به همین دلیل، ظرفیت وجودی انسان در مواجهه با مشکلات و سختی­ ها بیشتر نمایان می ­شود. با عنایت به حکیم بودن پروردگار­ می­توان این نکته را دریافت که امتحانات الهی برای کشف حقایق نا­دانسته­ نیست؛ زیرا او علّام الغیوب بوده و هیچ امری خارج از حیطه علم و آگاهی او نیست­. « فلسفه آزمایش­ های الهی، پرورش استعدادهای نهفته انسان و برآمدن گوهرهای درونی اوست. آدمی همانند سنگ معدن می ­ماند که درکوره­ های آتش نهاده می­ شود، تا ناخالصی­ های آن جدا گردد و دُرّ گرانبهای او آشکار شود؛ بنابراین اگر امتحان و آزمایش در کار نبود، کمالات نهفته درون افراد به صورت گنج پنهانی باقی می­ ماند و خود را نشان نمی­ داد. »  (مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج1، ص528 )

نکته مورد توجه دیگر در باب ناملایمات و سختی­ های زندگی این است که اگر انسان مدت­ زیادی از عمر خود را در عافیت و مصونیت از هر نوع رنج بیماری و بلایای دیگر سپری کند، حالت غفلت از نعمت پیدا نموده و ارزش آن را به درستی درک نخواهد کرد. در واقع اگر آرامش زندگی هرگز دستخوش طوفان­ نشود­، آرامش مفهومی نداشته و ارزش پیدا نمی ­کرد. « اصولاً افراد قوی و نیرومند کسانی هستند که در گهواره رنج پرورش یافته ­اند. آنها می­ توانند در برابر طوفان­ های مصائب مقاومت کنند؛ ولی کسانی که در مهد عزت و نعمت پرورش یافته ­اند با یک نسیم سرد، پژمرده و با یک باد شدید، از جای کنده می­ شوند. »  ( مردانی و صابر، نقش سختی­ ها و مشکلات بر رشد و تکامل انسان، ص5 )

براین اساس، وجود سختی­ و بلا در زندگی انسان از دو جهت دارای اهمیت و توجه ویژه است. اول از جهت‌ فرصتی که سختی­ های زندگی برای رشد و تعالی انسان فراهم می­کنند و دیگری فرصتی که امتحانات و بلایا  برای درک بهتر از نعمتهای الهی و لذّت بیشتر از داشته ­های زندگی ایجاد می­کنند. در هر دو حالت، سختی‌ها و بلا بخشی از زندگی انسان هستند و می‌توانند درس‌ها و آموزه‌های ارزشمندی را با خود به همراه داشته باشند؛ حال این ما هستیم که تصمیم می­گیریم چگونه به حوادث زندگی نگاه کنیم. سختی‌ها و بلاها می‌توانند فرصتی برای رشد، تعالی و پاک شدن انسان باشند. مهم این است که انسان با دیدی مثبت و آموزنده به این مسائل نگاه کند و از آنها برای ساختن شخصیت و نزدیک شدن به خداوند استفاده کند.

نگاه منفی به ابتلائات زندگی باعث می­ شود انسان در اثر اصابت بلا دچار یاس و نا امیدی شده و صبر و شکیبایی از دست بدهد و با احساس نا رضایتی از مشکلات پیش آمده زبان به شکوه باز نموده و در صورت شدت ابتلاء حتی می­ تواند منجر به کفر و خروج از مسیر حق شود. در حالی که نگاه مثبت و الهی داشتن به ابتلائات زندگی باعث می­ شود، انسان با وجود سختی و بلا در زندگی به دلیل برخورداری از سرمایه ایمان و توکل به خدا، امید خود را به رحمت الهی از دست ندهد و در مقابل نا ملایمات زندگی، نه تنها صبر و شکیبایی داشته و از تقدیر خود شکوه نکند؛ بلکه راضی به قضای الهی باشد و این رضایتمندی، موجب آمرزش الهی و رشد و تکامل معنوی او می­ گردد.

پایگاه خبری کارنامه فردا

  به قلم: دکتر زهرا سادات حسینی