پژوهش‌های «مرکز‌محور» و «بیمار‌محور» باید از اولویت‌های اصلی باشد

با معرفی خود، سوابق علمی پژوهشی اجرایی عملی و فعالیت های مرتبط با این پژوهش را بیان فرمایید ؟

با سلام و احترام حامد خسروی هستم، عضو سابق هیئت علمی دانشکده پرستاری دانشگاه علوم پزشکی سمنان و در حال حاضر دانشجوی سال دوم دکتری تخصصی پرستاری در دانشگاه علوم پزشکی سمنان. تمرکز اکثر فعالیت های پژوهشی من بیشتر متمرکز بر سلامت روان و بیماری های عفونی نوظهور بوده است.

بنده در این زمینه نویسنده چندین مقاله بین المللی و کتب دانشگاهی هستم.

در این طرح تحقیقاتی هم با بهره گیری از دانش پرستاری و تجربه کار در محیط های بیمارستانی، تلاش کردم نگاهی موثر به وضعیت بقایافتگان کووید -۱۹ داشته باشم.

-دلیل اصلی شما برای انتخاب این طرح تحقیقاتی و پژوهشی چه بوده و چه کسانی در این تحقیق یاری دهنده شما بوده اند ؟

دلیل اصلی انتخاب این طرح و عنوان پژوهشی مشاهده یک شکاف بزرگ بود؛ ما در دوران پاندمی تمام تمرکزمان بر نجات جان بیماران از طریق درمان‌های جسمانی بود، اما پس از بهبودی اولیه، بسیاری از افراد با چالش‌های پنهان و درونی روبرو شدند که نادیده گرفته شده بود.

من می‌خواستم بدانم “آنچه پس از ویروس باقی می‌ماند، چیست؟

“.همچنین این طرح با پایان نامه کارشناسی ارشد بنده که در سال ۹۹ در دانشگاه علوم پزشکی تهران تصویب شده بود مرتبط است.

در این مسیر، از حمایت و راهنمایی‌های ارزشمند جناب اقای دکتر کامران قدس، جناب اقای دکتر مجید میرمحمدخانی، جناب اقای حسین داوری، جناب اقای دکتر محمدرضا عسگری، جناب اقای دکتر نصیر امانت و ۳ تن از دانشجویان کارشناسی دانشکده پرستاری خانم آذین پیوندی، اقای محمد صیادجو و اقای امیرعباس سعیدی شرکت داشتند.

– پژوهش تان را معرفی کرده و با معرفی ویژگی و نوآوری ها در خصوص موضوعات و محور های آن توضیح دهید؟

– پژوهش ما با عنوان بررسی پیامدهای جسمانی ناشی از کووید -۱۹ و سلامت روان در بقایافتگان کووید -۱۹ در بیمارستان کوثر شهر سمنان در سال ۱۴۰۱ در دانشگاه علوم پزشکی سمنان تصویب شد و پس از تایید و تصویب به اجرا در آمد.

این طرح با توجه به اینکه یک طرح بومی سازی شده بود و مخصوص شهر سمنان طراحی شده بود و افراد پس از بهبودی کامل و گذشت حداقل ۱ سال از زمان بهبودی وارد مطالعه می شدند دارای نوآوری و ابداع بود.

همچنین بررسی همزمان بعد جسمانی و روانی یکی دیگر از مزیت های مهم این طرح است این یک رویکرد جامع برای درک پدیده “Long COVID” یا کووید طولانی‌مدت است.

– آیا این پژوهش به مرحله اجرا و یا بهره برداری درآمده است ؟بله این طرح اجرا شده و مقاله طرح هم در خرداد ماه سال ۱۴۰۳ در ژورنال کومش با ایندکس اسکوپوس به چاپ رسیده است.

– این طرح پژوهشی چه گره ای از مشکلات مردم باز خواهد کرد ؟

این پژوهش بر اهمیت پیگیری و استمرار ارتباط با بیماران پس از ابتلا به بیماری های پاندمیک و اپیدمیک و ترخیص از بیمارستان تاکید داشته است و با اهمیت بر این موضوع و نشان دادن تبعات جسمانی و روانی آن به سیاست گذاران سیستم بهداشتی و درمانی دید ویژه ای می بخشد که بالطبع اثرات آن بر کیفیت زندگی مردم جامعه پدیدار می شود.

این پژوهش مستقیماً به بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک می‌کند.

با شناسایی دقیق پیامدهای باقی‌مانده، می‌توانیم به پزشکان کمک کنیم تا بدانند چه علائمی “طبیعی” و چه علائمی نیاز به مداخله فوری دارند. همچنین، این کار باعث می‌شود بیماران از نظر روانی حمایت شوند و از “درمان‌های بیهوده” یا “نگرانی‌های بیجا” جلوگیری شود.

در واقع، به زبان ساده، ما می‌خواهیم به بیمار کمک کنیم تا نه فقط “زنده”، بلکه “سالم و باکیفیت” به زندگی بازگردد.

– انتظار شما از مسئولین و متولیان امور پژوهشی در زمینه حمایت و یا توسعه فعالیت های مشابه چیست و چه راهکارهایی را پیشنهاد می‌دهید؟

من معتقدم حمایت از پژوهش‌های «مرکز‌محور» و «بیمار‌محور» باید از اولویت‌های اصلی باشد.

پیشنهاد من ایجاد بسترهای آسان‌تر برای دسترسی پژوهشگران به داده‌های بالینی (با رعایت کامل اخلاق پزشکی) و همچنین اختصاص بودجه‌های هدفمند برای مطالعاتی است که مستقیماً با سلامت جامعه در ارتباط هستند.

حمایت از پژوهشگران جوان، سرمایه‌گذاری بر روی آینده سلامت جامعه است.

توجه بیشتر به چنین طرح های نوآور و به روز است و همچنین تشویق و حمایت محققین و پژوهشگران جوان است چرا که این نوع نگاه و تشویق ها و حمایت ها موتور محرکه پژوهشگران جوان برای انجام هرچه بیشتر تحقیقات کاربردی و مرتبط با جامعه و در پس آن بهبود وضعیت سلامت جامعه میتواند باشد.

– اگر توضیح دیگری در خصوص برنامه های جاری، آینده و اهدافتان دارید در خاتمه این گفتگو بفرمایید ؟

من لازم میدونم اول از همه از افرادی که در این مطالعه شرکت داشتند و همچنین از پرسنل زحمتکش بیمارستان کوثر و پرسنل محترم اورژانس پیش بیمارستانی که در زمان کرونا درخشیدند و برای کمک به همنوعان خودشون از هم پیشی میگرفتند تشکر و قدردانی بکنم.

یافته ها این پژوهش نشون داد که درمیان حدودا ۴۰۰ شرکت کننده در این طرح افرادی همچنان پس از بهبودی علائمی همانند خستگی، دردعضلانی، سرگیجه و کوتاهی نفس رو تجربه میکنند و درصدی از افراد از نظر سلامت روان نیازمند حمایت و فالوآپ هستند. قطعا سعی بنده و خیلی از پژوهشگران جوان این است که طرح های اثر گذار بر جامعه را به مرحله اجرا در آوریم.

هدف من این است که این پژوهش، تنها یک قدم در مسیر مطالعات گسترده‌تر باشد و امیدوارم بتوانیم با تکیه بر علم، جامعه‌ای مقاوم‌تر در برابر بحران‌های سلامت در آینده داشته باشیم.